Psychoterapeuta – kto to taki ?
Psychiatra, psycholog, psychoterapeuta… wszystkie te określenia brzmią podobnie, trudno czasem może być zorientować się kto się czym zajmuje i do kogo kierować swe kroki gdy przyjdzie moment na skorzystanie z profesjonalnej pomocy. O różnicach pomiędzy psychologiem a psychoterapeutą, poczytać można tutaj, w tym miejscu zaś spróbuję odpowiedzieć na pytanie kim jest psychoterapeuta i gdzie szukać takowego.
Orientacji w tej kwestii nie ułatwia fakt iż na chwilę obecną brak regulacji prawnych zawodu psychoterapeuty. Prace nad „Ustawą o niektórych zawodach medycznych” gdzie pojawia się definicja tej profesji oraz wymagania jakie trzeba spełnić aby móc się tym tytułem posługiwać, trwają i nic nie zapowiada ich rychłego końca. Skutkiem tego, każdy kto ma ochotę tytułować się psychoterapeutą, może to ucznić, nie narażając się przy tym na żadne konsekwencje prawne.
Osoby chcące skorzystać z usług profesjonalnego psychoterapeuty, na szczęście nie są skazane na ślepy traf a rozróżnienie fachowca od szarlatana nie jest takie trudne. W chwili obecnej bowiem, w Polsce, tytuły psychoterapeutów ( a także trenerów) nadają rozmaite, większe i mniejsze organizacje, skupiające terapeutów i tworzące standardy ich kształcenia oraz wymogów jakie muszą spełniać osoby pracujące w tym zawodzie. Największe, najstarsze oraz najbardziej znane to Polskie Towarzystwo Psychologiczne oraz Polskie Towarzystwo Psychiatryczne. Inne znane organizacje to Polska Federacja Psychoterapii, Polskie Towarzystwo Psychoterapii Integratywnej czy Wielkopolskie Towarzystwo Terapii Systemowej
Każda organizacja ma odmienne kryteria nadawania firmowanych przez siebie certyfikatów potwierdzających profesjonalne kwalifikacje, istnieje jednak kilka warunków, które są przeważnie pojawiają się w większości organizacji nadających certyfikaty. Te najbardziej ogólne wytyczne to
- legitymowanie się dyplomem psychologa, pedagoga lub lekarza specjalisty psychiatry
- ukończenie 4-5 letniego podyplomowego szkolenia w zakresie psychoterapii
- odbycie określonej ilości godzin własnej psychoterapii
- przepracowanie określonej ilości godzin pod superwizją tj. konsultowanie swojej pracy terapeutycznej z doświadczonym psychoterapeutą posiadającym certyfikat superwizora
- zobowiązanie się do przestrzegania kodeksu etycznego danej organizacji
Nawet te ogólne kryteria, dają jasno do zrozumienia, że proces stawania się psychoterapeutą jest dość czasłochonny. Stąd stale obecny deficyt profesjonalistów na rynku oraz czasami dość znaczne koszty jakie musi ponieść osoba chcąca odbyć sowoją psychoterapię. Jednakże swoje usługi oferuje wielu psychoterapeutów będących na różnych etapach w drogi, na końcu której jest certyfikat ( w tym piszący te słowa). To, że są w trakcie szkolenia, nie oznacza że oferują niepełną, czy w jakiś sposób wybrakowaną usługę – większość szkół kształcących w zakresie psychoterapii wprowadza obowiązek superwizowania swojej pracy już na pierwszych latach szkolenia.Narodowy Fundusz Zdrowia, uznaje, że sesje psychoterapii mogą być prowadzone przez osoby będące conajmniej na drugim roku szkolenia. Usługi szkolących się terapeutów są przeważnie tańsze i bardziej dostępne niż tych certyfikowanych.
Opisując kwalifikację psychoterapeutów nie sposób nie wspomnieć o dość istotnych różnicach pomiędzy praktykującymi w tym zawodzie. Odmienność ta dotyczy tego w jakim nurcie, paradygmacie pracuje terapeuta. Najbardziej znane ujęcia psychoterapii to
Paradygmaty te różnią się sposobem definiowania celów do osiągnęcia w procesie terapii, wymaganiami stawianymi terapeucie, technikami i sposobami osiągania celów, zakładanym czasem trwania terapii oraz kilkoma innymi mniej lub bardziej istotnymi kwestiami. Szukając sobie terapeuty warto dopytywać o stosowane metody
Gdzie zatem szukać terapeuty? Nie brakuje ich ogłoszeń w gazetach, książkach telefonicznych, ale najszybsza metoda na znalezienie osoby wiarygodnej i profesjonalnej to oczywiście internet. Oba PTP-y publikują na swoich stronach listy osób posiadających wydawane przez nich certyfikaty, można również skorzystać z odpowiednich katalogów:
Na koniec ostrzeżenie: na rynku nie brakuje różnego rodzaju ściemniaczy, bez kierunkowego wykształcenia, z dyplomami szkół tak niszowych, że mało kto o nich słyszał, oferujących błyskawiczną (czasem nawet bez matury) drogę do dyplomu i nauczających wróźenia z fusów, korzystania z mocy magicznych oraz wpływów księżyca. Ludzie ci, zazwyczaj oferują panaceum na wszystkie choroby i dolegliwości oraz stuprocentową gwarancję uleczenia. Dlatego korzystając z usług terapeutycznych zawsze należy pytać o kwalifikacje osób je świadczących. Profesjonalista opowie o nich bardzo chętnie i nie będzie to dla niego stanowić obrazy.
PS. Tekst napisany dla mam-efke
Dość czasochłonnym, ale dla zmotywowanych klientów/pacjentów sposobem dotarcia do kompetentnego terapeuty jest skontaktować się z wybranym towarzystwem psychoterapeutycznym, związanym z daną metodą (np. wymienioną w powyższym artykule). W Polsce jest blisko 20 takich towarzystw, niektóre są wymienione tu:
http://psychoterapiawpolsce.pl/index.php?page=sklad&it=it2