Jako że sposób komunikowania się instytucji publicznych z obywatelami w Polsce jest skandaliczny, poniższe informacje nie mają oficjalnych źródeł. Ludzie odpowiedzialni za tę kwestię w Ministerstwie Zdrowia oraz Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej powinni stracić robotę; informacje nieaktualne wymieszane z nowymi, brak przejrzystego przedstawienia procesu legislacyjnego oraz zero możliwości ustalenia na jakim etapie prac są konkretne projekty. Do tego w przypadku MZ łatwiej na ich stronach znaleźć coś przy użyciu Google niż wyszukiwarki umieszczonej na rządowej witrynie. Na zapytanie „ustawa o niektórych zawodach medycznych” wyrzuca m.in biografię szefowej resortu i informację o nawiązaniu współpracy z Albanią. Cudownie.

1. Wedle nie dających się nijak potwierdzić informacji „Ustawa o innych zawodach medycznych” została wyrzucona do kosza przez Komitet Premiera Rady Ministrów. W lutym 2009 r. MZ przedstawiło projekt ustawy uwzględniający postulaty zgłoszone podczas konsultacji społecznych. No i tenże projekt ponoć został odrzucony. Informacja tutaj

2. Z nieoficjalnych źródeł (Listy dyskusyjnej dla psychoterapeutów) mam również informację o powstawaniu nowego projektu ustawy o zawodzie psychologa. Razem z tym niusem był pierwszy rozdział tego aktu prawnego. Wracają Regionalne Izby Psychologiczne. Jeszcze bardziej wszechmocne. Tutaj do poczytania Projektem zajmuje się ponoć pani Maria Izbicka. Spróbuje się czegoś od niej dowiedzieć.

Share on Facebook

Przeglądając strony Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w poszukiwaniu informacji o pracach nad projektem o uchyleniu ustawy o zawodzie psychologa natrafiłem na postulat Franciszka Potrackiego odnośnie tej propozycji. Pan Franciszek, jak wynika z tego z wygooglogwałem jest psychologiem wojskowym.

Jego propozycja brzmi tak:

dopisac w projekcie ustawy art. 6 w brzmieniu, np.-
„Do czasu uchwalenia ustawy o zawodzie psychologa stwierdza się,
ze psychologiem jest osoba, która ukończyła wyższe studia psychologiczne
i uzyskała tytuł magistra psychologii na uczelni polskiej lub za granicą
na uczelni uznanej za równorzędny przez władze Rzeczypospolitej Polskiej”.

Sugestia, moim zdaniem, jak najbardziej sensowna. Jest to „minimalistyczna” definicja fachu psychologa, na dłuższą metę wymagająca uszczegółowienia ale zamykająca dostęp różnym kosmitom z Jupitera do zawodu psychologa. Wniosek Potrackiego do poczytania w całości tutaj

Pan Franciszek, argumentuje rzeczowo i rozsądnie i zgadzam się z nim  w całej rozciągłości.

Jedynie ten fragment budzi moje wątpliwości:

Ponieważ do dzisiaj nie można ustalić kto naprawdę korzysta na utraceniu
ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów, kto tak
skutecznie i u kogo lobbowal przez tyle lat za uchyleniem tej ustawy, dowodem
rzeczywistej troski o psychologów i ich klientów będzie uznanie ww. wniosku
i jednocześnie rozpoczęcie prac nad nowym projektem ustawy o zawodzie psychologa.

Słowa te można interpretować w ten sposób, że o to powstała świetna ustawa a niechętne i tracące na niej środowiska postanowiły ją utrącić. Oczywiście, „psycholodzy alternatywni”, zrobili bardzo wiele aby prawo to weszło w życie jak najpóźniej; lobbowanie u minister Kalaty, wicepremiera Leppera a jeszcze wcześniej u Leszka Millera, to znane historie.

Jednakże o samego początku ustawa, spotykała się z krytyką w środowisku psychologów. O zarzutach w kwestii ograniczania dostępu do zawodu, wszechwładzy Regionalnych Izb Psychologicznych już pisałem wcześniej. Nie brakowało również głosów że to najzwyklejszy bubel prawny, kolidujący z konstytucją i prawodawstwem europejskim.

Najtrwalsze są ponoć rozwiązania tymczasowe – obawiam się, że wprowadzenie proponowanego przez pana Potrackiego zapisu spowodować może zaniechanie jakichkolwiek dalszych prac nad regulacją prawną zawodu psychologa. To nieciekawa perspektywa….z drugiej strony przez tyle lat psycholodzy pracują bez regulacji i jakoś dają radę, nie dzieje się żadna tragedia. Więc może warto zastanowić się nad sensownością takiej skali regulacji tego zawodu jaką zaproponowano w ustawie z 2001 roku?

Na omawiany tutaj postulat, zgłoszony jeszcze w marcu, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w żaden sposób nie zareagowało. W podobnym czasie pojawiły się wnioski w sprawach projektów ustaw związanych z systemem emerytalnym. Tam podwładni pani Fedak zareagowali niemal natychmiast….

Share on Facebook

Psychiatra, psycholog, psychoterapeuta… wszystkie te określenia brzmią podobnie, trudno czasem może być zorientować się kto się czym zajmuje i do kogo kierować swe kroki gdy przyjdzie moment na skorzystanie z profesjonalnej pomocy. O różnicach pomiędzy psychologiem a psychoterapeutą, poczytać można tutaj, w tym miejscu zaś spróbuję odpowiedzieć na pytanie kim jest psychoterapeuta i gdzie szukać takowego.

Orientacji w tej kwestii nie ułatwia fakt iż na chwilę obecną brak regulacji prawnych zawodu psychoterapeuty. Prace nad „Ustawą o niektórych zawodach medycznych” gdzie pojawia się definicja tej profesji oraz wymagania jakie trzeba spełnić  aby móc się tym tytułem posługiwać, trwają i nic nie zapowiada ich rychłego końca. Skutkiem tego, każdy kto ma ochotę tytułować się psychoterapeutą, może to ucznić, nie narażając się przy tym na żadne konsekwencje prawne.

Osoby chcące skorzystać z usług profesjonalnego psychoterapeuty, na szczęście nie są skazane na ślepy traf a rozróżnienie fachowca od szarlatana nie jest takie trudne. W chwili obecnej bowiem, w Polsce, tytuły psychoterapeutów ( a także trenerów) nadają rozmaite, większe i mniejsze organizacje, skupiające terapeutów i tworzące standardy ich kształcenia oraz wymogów jakie muszą spełniać osoby pracujące w tym zawodzie. Największe, najstarsze oraz najbardziej znane to Polskie Towarzystwo Psychologiczne oraz Polskie Towarzystwo Psychiatryczne. Inne znane organizacje to Polska Federacja Psychoterapii, Polskie Towarzystwo Psychoterapii Integratywnej czy Wielkopolskie Towarzystwo Terapii Systemowej

Każda organizacja ma odmienne kryteria nadawania firmowanych przez siebie certyfikatów potwierdzających profesjonalne kwalifikacje, istnieje jednak kilka warunków, które są przeważnie pojawiają się w większości organizacji nadających certyfikaty. Te najbardziej ogólne wytyczne to

• legitymowanie się dyplomem psychologa, pedagoga lub lekarza specjalisty psychiatry
• ukończenie 4-5 letniego podyplomowego szkolenia w zakresie psychoterapii
• odbycie określonej ilości godzin własnej psychoterapii
• przepracowanie określonej ilości godzin pod superwizją tj. konsultowanie swojej pracy terapeutycznej z doświadczonym psychoterapeutą posiadającym certyfikat superwizora
• zobowiązanie się do przestrzegania kodeksu etycznego danej organizacji

Nawet te ogólne kryteria, dają jasno do zrozumienia, że proces stawania się psychoterapeutą jest dość czasłochonny. Stąd stale obecny deficyt profesjonalistów na rynku oraz czasami dość znaczne koszty jakie musi ponieść osoba chcąca odbyć sowoją psychoterapię. Jednakże swoje usługi oferuje wielu psychoterapeutów będących na różnych etapach w drogi, na końcu której jest certyfikat ( w tym piszący te słowa). To, że są w trakcie szkolenia, nie oznacza że oferują niepełną, czy w jakiś sposób wybrakowaną usługę – większość szkół kształcących w zakresie psychoterapii wprowadza obowiązek superwizowania swojej pracy już na pierwszych latach szkolenia.Narodowy Fundusz Zdrowia, uznaje, że sesje psychoterapii mogą być prowadzone przez osoby będące conajmniej na drugim roku szkolenia.  Usługi szkolących się terapeutów są przeważnie tańsze i bardziej dostępne niż tych certyfikowanych.

Opisując  kwalifikację psychoterapeutów nie sposób nie wspomnieć o dość istotnych różnicach pomiędzy praktykującymi w tym zawodzie. Odmienność ta dotyczy tego w jakim nurcie, paradygmacie pracuje terapeuta. Najbardziej znane ujęcia psychoterapii to

• poznawczo-behawioralne
• psychoanalityczne
• psychodynamiczne
• gestalt
• systemowe

Paradygmaty te różnią się sposobem definiowania celów do osiągnęcia w procesie terapii, wymaganiami stawianymi terapeucie, technikami i sposobami osiągania celów, zakładanym czasem trwania terapii oraz kilkoma innymi mniej lub bardziej istotnymi kwestiami. Szukając sobie terapeuty warto dopytywać o stosowane metody

Gdzie zatem szukać terapeuty? Nie brakuje ich ogłoszeń w gazetach, książkach telefonicznych, ale najszybsza metoda na znalezienie osoby wiarygodnej i profesjonalnej to oczywiście internet. Oba PTP-y publikują na swoich stronach listy osób posiadających wydawane przez nich certyfikaty, można również skorzystać z odpowiednich katalogów:

• Psychoterapia polska
• Polska terapia
• Polska psychoterapia
• Twój Psycholog
• Psycholodzy.pl

Na koniec ostrzeżenie: na rynku nie brakuje różnego rodzaju ściemniaczy, bez kierunkowego wykształcenia, z dyplomami szkół tak niszowych, że mało kto o nich słyszał, oferujących błyskawiczną (czasem nawet bez matury) drogę do dyplomu i nauczających wróźenia z fusów, korzystania z mocy magicznych oraz wpływów księżyca. Ludzie ci, zazwyczaj oferują panaceum na wszystkie choroby i dolegliwości oraz stuprocentową gwarancję uleczenia. Dlatego korzystając z usług terapeutycznych zawsze należy pytać o kwalifikacje osób je świadczących. Profesjonalista opowie o nich bardzo chętnie i nie będzie to dla niego stanowić obrazy.

PS. Tekst napisany dla mam-efke

Share on Facebook

Kilka dni temu Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej na swoich stronach przedstawiło projekt uchylenia obowiązującej od niespełna 3 lat Ustawy o Zawodzie Psychologa. Projekt wraz z uzasadnieniem można przeczytać tutaj.

Prace nad Ustawą rozpoczęły się pod koniec lat 90., pierwszy projekt ujrzał światło dzienne w 2001 roku.  Po uchwaleniu tego aktu prawnego kilkukrotnie zawieszano jego działanie a  wreszcie gdy wszedł w życie od razu znalazł się pod ogniem krytyki.

Początkowo największe obiekcje co normowania zawodu psychologa miały SLD i Samoobrona. W obu ugrupowaniach swoje wpływy miała szkoła Jupiter z Łodzi powiązana z tajemniczymi uczelniami z Ukrainy i Rosji. Wejście w życie ustawy poważnie godziło w ich interesy, wykluczało bowiem uczenie przyszłych psychologów takich metod jak astrologia, wróżenie z fusów i korzystanie z magicznych mocy w których wiódł prym Jupiter (teraz EAPI)

W środowisku psychologów ustawa również nie wywołała entuzjazmu; kontrowersje i wątpliwości dotyczyły ograniczenie prawa do prowadzenia psychoterapii wyłącznie przez absolwentów studiów psychologicznych. Co bardziej dociekliwi twierdzili że jakakolwiek forma wsparcia jednego człowieka przez drugie zarezerwowana będzie dla psychologów.

Ustawa w swoim oryginalnym brzmieniu wprowadzała również pewnego rodzaju korporacjonizm w odniesieniu do usług psychologicznych i ograniczała dostęp do zawodu absolwentom psychologii. Miały powstać Regionalne Izby Psychologiczne pełniące w istocie funkcje regulujące rynek usług psychologicznych. Nawet założenie prywatnego gabinetu wymagać miało zgody RIP.

W środowisku psychologów projekt ustawy odbierano jako ochronę interesów grupy skupionej w okół Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. I to właśnie jego przedstawiciele najzażarciej do samego końca jej bronili a także wyrażali swój zdecydowany sprzeciw wobec kolejnego projektu, znoszącego organy samorządu psychologicznego. Swoje działania motywowali ochroną standardów wykonywania zawodu.

Z uwagi na brak przepisów wykonawczych w dalszym ciągu obowiązująca ustawa jest w większej swojej części martwa. Aczkolwiek raz jeden mi osobiście się przydała: mogłem się powołać na jej zapisy dotyczące tajemnicy zawodowej gdy miałem zeznawać w sądzie jako świadek.

Po 2 latach ciszy, temat ustawy znowu wraca. Oby Ministerstwu starczyło determinacji aby ustawę uchylić; warto jednak pamiętać że to dopiero początek drogi, gdyż jakaś regulacja w tej kwestii jest niezbędna. Ale sensowna, zgodna z obowiązującym prawem, stanowiąca jasne przejrzyste zasady dla wykonujących lub chcących w przyszłości wykonywać ten zawód. Czy pani minister Fedak da radę się z tym problemem zmierzyć i wyjść z tej konfrontacji zwycięsko?

Do poczytania:

O ustawie na psychologia.net.pl

Polskie Towarzystwo Psychologiczne o ustawie

PTP o projekcie uchylenia ustawy

Share on Facebook